Blog

Η νέα στρατηγική της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή

Η νέα στρατηγική της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, που αποτελεί τη στρατηγική ανάπτυξης της ΕΕ για ένα βιώσιμο μέλλον, στηρίζεται στην παραδοχή ότι ο πράσινος μετασχηματισμός αποτελεί ευκαιρία και ότι η μη ανάληψη δράσης θα έχει τεράστιο κόστος. Επισημαίνει τον ηγετικό ρόλο που διαδραματίζει η ΕΕ στην προσπάθεια να αποφευχθούν τα χειρότερα, αφενός δεσμευόμενη για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας και αφετέρου, στο πλαίσιο της καλύτερης προετοιμασίας, προτείνοντας πιο φιλόδοξες δράσεις προσαρμογής οι οποίες βασίζονται στη στρατηγική της ΕΕ για την προσαρμογή του 2013.

Το μακροπρόθεσμο όραμα είναι να καταστεί η ΕΕ μια κοινωνία ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή, πλήρως προσαρμοσμένη στις αναπόφευκτες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής έως το 2050. Αυτό σημαίνει ότι έως το 2050, δηλαδή το έτος κατά το οποίο σκοπεύουμε να έχουμε επιτύχει τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας, θα έχουμε εδραιώσει την προσαρμοστική μας ικανότητα και θα έχουμε ελαχιστοποιήσει την ευπάθεια στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με τη συμφωνία του Παρισιού και του προτεινόμενου ευρωπαϊκού νόμου για το κλίμα.

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, που αποτελεί τη στρατηγική ανάπτυξης της ΕΕ για ένα βιώσιμο μέλλον, στηρίζεται στην παραδοχή ότι ο πράσινος μετασχηματισμός αποτελεί ευκαιρία και ότι η μη ανάληψη δράσης θα έχει τεράστιο κόστος

EU Adaptation strategy, 2021

Ο προτεινόμενος ευρωπαϊκός νόμος για το κλίμα

Ο προτεινόμενος ευρωπαϊκός νόμος για το κλίμα θέτει το θεμέλιο για αυξημένο επίπεδο φιλοδοξίας και συνοχής των πολιτικών για την προσαρμογή. Αφενός δημιουργεί το πλαίσιο για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας και αφετέρου ορίζει τον φιλόδοξο στόχο για την προσαρμογή έως το 2050, ενσωματώνοντας στο ενωσιακό δίκαιο το διεθνές όραμα για την ανάληψη δράσης (δηλ. τον παγκόσμιο στόχο για την προσαρμογή που ορίζεται στο άρθρο 7 του συμφωνίας του Παρισιού και τον στόχο βιώσιμης ανάπτυξης 13). Η πρόταση δεσμεύει την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να σημειώνουν συνεχή πρόοδο για την ενίσχυση της προσαρμοστικής ικανότητας, την αύξηση της ανθεκτικότητας και τη μείωση της ευπάθειας στην κλιματική αλλαγή. Η νέα στρατηγική για την προσαρμογή δείχνει τον δρόμο και δίνει λύσεις που θα συμβάλουν στην επίτευξη αυτής της προόδου. Δεδομένου του συστημικού χαρακτήρα της πολιτικής για την προσαρμογή, η δράση για την προσαρμογή θα υλοποιηθεί με ολοκληρωμένο τρόπο σε συνάρτηση με άλλες πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας όπως η στρατηγική για τη βιοποικιλότητα, το κύμα ανακαινίσεων, η στρατηγική «από το αγρόκτημα στο πιάτο», τα σχέδια δράσης για την κυκλική οικονομία και τη μηδενική ρύπανση, η δασική στρατηγική, η στρατηγική για το έδαφος, η στρατηγική για την έξυπνη και βιώσιμη κινητικότητα, και η ανανεωμένη στρατηγική για τη βιώσιμη χρηματοδότηση.

Η ΕΕ έχει ήδη αναλάβει δράση τα τελευταία έτη, στο πλαίσιο της στρατηγικής για την προσαρμογή του 2013, προκειμένου να ενισχύσει την ανθεκτικότητα13. Όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν πλέον εθνική στρατηγική ή σχέδιο προσαρμογής· η προσαρμογή έχει ενσωματωθεί στις πολιτικές και τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ· και η πλατφόρμα Climate-ADAPT14 αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς σε ό,τι αφορά τις γνώσεις σχετικά με την προσαρμογή. Η Παγκόσμια Επιτροπή για την Προσαρμογή αναγνώρισε ότι η ΕΕ πρωτοπορεί στην ενσωμάτωση πτυχών που αφορούν τον κλιματικό κίνδυνο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων15. Η νέα αυτή στρατηγική βασίζεται στην εν λόγω πείρα, αυξάνει το επίπεδο φιλοδοξίας και επεκτείνεται προκειμένου να καλύψει νέους τομείς και νέες προτεραιότητες.

Βασικοί εταίροι υλοποίησης

Τα κράτη μέλη θα εξακολουθήσουν να είναι οι βασικοί εταίροι υλοποίησης, ενώ απαιτείται πιο φιλόδοξη και πιο προληπτική δράση σε επίπεδο ΕΕ προκειμένου να βοηθηθούν να καλύψουν τις ανάγκες τους όσον αφορά την προσαρμογή. Η ανάγκη για περισσότερη υποστήριξη σε επίπεδο ΕΕ τεκμηριώνεται από την επισυναπτόμενη εκτίμηση επιπτώσεων16. Ακόμη και όταν οι προκλήσεις που συνδέονται με την προσαρμογή είναι τοπικές και ειδικές, συχνά οι λύσεις μπορούν να μεταφερθούν και να εφαρμοστούν σε περιφερειακό, εθνικό και διακρατικό επίπεδο. Πολλές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής έχουν μια έντονη διασυνοριακή διάσταση (π.χ. στην Αρκτική περιοχή, σε μακροπεριφέρειες ή λεκάνες απορροής ποταμών), ή μια διεθνή διάσταση (εξόχως απόκεντρες περιφέρειες της ΕΕ και υπερπόντιες χώρες και εδάφη), ενώ υπάρχουν και επιπτώσεις στην ενιαία αγορά που αφορούν ειδικά την ΕΕ. Η αλληλεγγύη μεταξύ και εντός των κρατών μελών είναι ουσιώδης για την επίτευξη ανθεκτικότητας με δίκαιο και ισότιμο τρόπο. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη για την υλοποίηση της εν λόγω στρατηγικής και για την καλύτερη εναρμόνιση της διεθνούς και ενωσιακής δράσης για την προσαρμογή. Η προσαρμογή σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο θα ωφελήσει επίσης, ενώ το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα17 θα ενισχύσει τους μεμονωμένους πολίτες, οι οποίοι θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην επιτυχία της στρατηγικής προσαρμογής.

Δεδομένης της σοβαρότητας της πρόκλησης που παρουσιάζει η προσαρμογή, η σχετική προσπάθεια απαιτεί τη συμμετοχή του κράτους στο σύνολό του και της κοινωνίας στο σύνολό της. Είναι εξαιρετικά σημαντική η στενή συνεργασία του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, κυρίως για τη χρηματοδότηση της προσαρμογής. Χάρη στην εστίαση που διασφαλίζει και στα εργαλεία που προσφέρει, η στρατηγική θα στηρίξει τον ιδιωτικό τομέα στον εντοπισμό των κινδύνων και θα προσανατολίσει τις επενδύσεις σε δράσεις για την προσαρμογή και την ανθεκτικότητα (και την αποφυγή της στρεβλής προσαρμογής). Προσφέροντας λύσεις που συμβάλλουν στην αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής (όπως οι υποχρεώσεις για τη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών, η ταξινόμηση της ΕΕ για βιώσιμες δραστηριότητες και η ανανεωμένη στρατηγική για βιώσιμη χρηματοδότηση), θα βοηθήσει τις μεγάλες επιχειρήσεις, τις ΜΜΕ, τις τοπικές διοικήσεις, τους κοινωνικούς εταίρους και το κοινό. Θα συμβάλει επίσης στη διόρθωση της λανθασμένης αντίληψης ότι η προσαρμογή συνεπάγεται μόνο δαπάνες, ενώ ουσιαστικά πρόκειται για επένδυση.

Ο σκοπός της στρατηγικής αυτής είναι να υλοποιηθεί το όραμα με βάση το οποίο η Ένωση θα καταστεί ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή έως το 2050, καθιστώντας την προσαρμογή πιο έξυπνη, πιο συστημική και ταχύτερη, και επιταχύνοντας τη διεθνή δράση. Αυτό συνεπάγεται βελτιωμένες γνώσεις και δεδομένα σε ολόκληρο τον κύκλο πολιτικής, υποστήριξη της χάραξης πολιτικής και της διαχείρισης των κλιματικών κινδύνων σε όλα τα επίπεδα, καθώς και επιτάχυνση της δράσης για την προσαρμογή σε όλα τα επίπεδα. Με τη νέα στρατηγική, η Επιτροπή κάνει το καθήκον της προκειμένου να εξοπλίσει την Ευρώπη ώστε να καταστεί πιο ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή. Με την πλήρη υλοποίηση των δράσεων της στρατηγικής, η Ευρώπη θα είναι σε πολύ καλύτερη θέση να αντιμετωπίσει της επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ήδη από το 2030. Αυτό απαιτεί τη διάδοση της ευαισθητοποίησης και του σχεδιασμού για την προσαρμογή σε κάθε επιμέρους τοπική αρχή, εταιρεία και νοικοκυριό, την επαρκή πρόοδο της υλοποίησης της προσαρμογής για όσους επηρεάζονται, καθώς και παγκόσμια πρωτοπορία σε τομείς όπως οι κλιματικές υπηρεσίες, η διασφάλιση ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή ή λύσεις που βασίζονται στη φύση.

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]